Wygenerowane milczenie? Sztuczna inteligencja a regres języka mówionego jako nowe zagrożenie dla komunikacji interpersonalnej

Autorzy

Katarzyna Paciorek
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie
https://orcid.org/0009-0008-1509-9775

Streszczenie

W rozdziale podjęty został temat sztucznej inteligencji wobec regresu języka mó­wionego jako nowego zagrożenia dla komunikacji interpersonalnej. W dobie powszechnego wykorzystywania narzędzi opartych na sztucznej inteligencji ob­serwujemy nowe zjawisko, które staje się coraz bardziej widoczne. Jest to regres języka mówionego. Automatyzacja procesów myślowych, powierzanie form AI, sztuczne tworzenie i generowanie treści oraz uzależnienie od algorytmicznych podpowiedzi prowadzą do zaniku umiejętności swobodnego, spontanicznego i logicznego wypowiadania się. Niniejszy tekst łączy perspektywę badawczą z obserwacją sfery oratorskiej. Obejmuje analizę sposobu działania sztucznej inteligencji i jej wpływy na kompetencje retoryczne i argumentacyjne. Język mówiony nie jest jedynie narzędziem przekazu, ale i kluczowym elementem budowania relacji, tworzenia tożsamości i określania bezpieczeństwa komunikacyjnego. Zastępowanie własnego głosu wygenerowanym tekstem powoduje, że tracimy nie tylko sprawczość w dialogu, ale też zdolność do autentycznego wyrażania siebie. W tym kontekście została poddana analizie przyszłość języka w erze sztucznej inteligencji. Zasadnicze pytania badawcze brzmią: Czy możliwa jest etyczna komunikacja bez żywego słowa? Czy zachowanie kompetencji mówienia nie staje się dziś jednym z najważniejszych wyzwań dla edukacji, mediów i społeczeństwa obywatelskiego? Świadomość istnienia tego zagrożenia może skłaniać do pogłębionej refleksji naukowej i być czynnikiem mobilizującym do prowadzenia dalszych badań nad tym zagadnieniem.

Pobrania

Opublikowane

20 May 2026

Licencja

Creative Commons License

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa 4.0 Międzynarodowe.