Independence. Ideas, Facts, Perspectives. On the Centenary of Poland Regaining Independence
Keywords:
Poland history 1864-1945, autonomy and independence movements, Polish question, World War ISynopsis
Odzyskanie przez Polskę niepodległości w 1918 roku należy postrzegać jako rozciągnięty w czasie proces. Wielki sukces, jakim stało się utworzenie suwerennego państwa, ma wiele źródeł. Pamięć historyczna, entuzjazm społeczny, nieprzerwane zaangażowanie w działalność konspiracyjną, korzystna sytuacja międzynarodowa – wszystkie te czynniki przyczyniły się do tego, iż kraj mógł się odrodzić. Nie można zapomnieć, że „pomysłów na nową Polskę” było wiele. Niekiedy różniły się one w swojej wykładni politycznej, a także gospodarczej i kulturowej. Jednakże w kluczowym momencie czołowi przedstawiciele polskiej polityki – Józef Piłsudski, Roman Dmowski, Ignacy Paderewski, Wincenty Witos, Stanisław Thugutt, Wojciech Korfanty Ignacy Daszyński czy Józef Haller, porzucili osobiste wizje oraz projekty i przystąpili do współpracy na rzecz odbudowy państwa polskiego. Podobnie czyniło tysiące innych osób zaangażowanych w czyn niepodległościowy. Szansa na odrodzenie ojczyzny była wyczuwalna w społeczeństwie. Oddolne inicjatywy rozbrajania wojsk zaborczych i zrzucania symboli ciemiężycieli przez Polaków, tak mocno doświadczonych represjami zaborców, zataczały coraz szersze kręgi, by wkrótce ujawnić się również poprzez ofiarę przelanej krwi podczas powstania wielkopolskiego (1918–1919), wojny polsko‑bolszewickiej (1919–1921) czy powstań śląskich (1919–1921).
(Słowo wstępne – fragment)
Chapters
-
Słowo wstępne
-
Independence activity of student organizations at the Jagellonian University in years 1897–1914
-
School as a basic place of formation of socio‑political attitudes – grammar school at Smolna 30 in Warsaw in the first half of the XXth century
-
Bohdan Hulewicz and his independence activity in Greater Poland
-
Great War in Jednorożec parish (Mazovian Province)
-
Nationalists diplomatic activity under the guidance of Roman Dmowski in the last phase of the struggle for independence
-
Roman Dmowski and the issue of Poland at the conference of Versailles
-
Preventive war – policy of the First Marshal Józef Piłsudski in the face Germany in the first half of the 30s of the XXth century
-
The great war on „Small Earth”. The choice of source texts describing war operations in the area of Assumption of Mary parish in Niegowić in 1914
