Niepodległość. Idee, fakty, perspektywy. W 100. rocznicę odzyskania niepodległości przez Polskę
Słowa kluczowe:
I wojna światowa, odzyskanie niepodległości przez Polskę (1918), ruchy niepodległościoweStreszczenie
Odzyskanie przez Polskę niepodległości w 1918 roku należy postrzegać jako rozciągnięty w czasie proces. Wielki sukces, jakim stało się utworzenie suwerennego państwa, ma wiele źródeł. Pamięć historyczna, entuzjazm społeczny, nieprzerwane zaangażowanie w działalność konspiracyjną, korzystna sytuacja międzynarodowa – wszystkie te czynniki przyczyniły się do tego, iż kraj mógł się odrodzić. Nie można zapomnieć, że „pomysłów na nową Polskę” było wiele. Niekiedy różniły się one w swojej wykładni politycznej, a także gospodarczej i kulturowej. Jednakże w kluczowym momencie czołowi przedstawiciele polskiej polityki – Józef Piłsudski, Roman Dmowski, Ignacy Paderewski, Wincenty Witos, Stanisław Thugutt, Wojciech Korfanty Ignacy Daszyński czy Józef Haller, porzucili osobiste wizje oraz projekty i przystąpili do współpracy na rzecz odbudowy państwa polskiego. Podobnie czyniło tysiące innych osób zaangażowanych w czyn niepodległościowy. Szansa na odrodzenie ojczyzny była wyczuwalna w społeczeństwie. Oddolne inicjatywy rozbrajania wojsk zaborczych i zrzucania symboli ciemiężycieli przez Polaków, tak mocno doświadczonych represjami zaborców, zataczały coraz szersze kręgi, by wkrótce ujawnić się również poprzez ofiarę przelanej krwi podczas powstania wielkopolskiego (1918–1919), wojny polsko‑bolszewickiej (1919–1921) czy powstań śląskich (1919–1921).
(Słowo wstępne – fragment)
Rozdziały
-
Słowo wstępne
-
Działalność niepodległościowa organizacji studenckich na Uniwersytecie Jagiellońskim w latach 1897–1914
-
Szkoła jako podstawowe miejsce kształtowania postaw społeczno‑politycznych – gimnazjum na Smolnej 30 w Warszawie w I połowie XX wieku
-
Bohdan Hulewicz i jego działalność niepodległościowa w Wielkopolsce
-
Wielka wojna w parafii Jednorożec (woj. mazowieckie)
-
Działalność dyplomatyczna narodowców pod kierownictwem Romana Dmowskiego w ostatniej fazie walki o niepodległość
-
Roman Dmowski i sprawa Polski na konferencji wersalskiej
-
Wojna prewencyjna – polityka Marszałka Józefa Piłsudskiego wobec Niemiec w pierwszej połowie lat 30. XX wieku
-
Wielka wojna na „Małej Ziemi”. Wybór tekstów źródłowych poświęconych działaniom wojennym na terenie parafii Wniebowzięcia NMP w Niegowici w 1914 roku
