Główne metody teologiczne w teorii i praktyce

Niniejsza książka stanowi refleksję nad sposobami uprawiania teologii chrześcijańskiej, rozumianej jako nauka o Bogu i całej rzeczywistości w relacji do Niego, zakorzeniona w Objawieniu i rozwijana w życiu Kościoła. Punktem wyjścia jest napięcie między wiarą a rozumem, duchowym doświadczeniem a precyzją myślenia, które czyni każdą próbę mówienia o Bogu zadaniem wymagającym zarówno pokory, jak i intelektualnej odwagi. Teologia zostaje ukazana nie tylko jako dyscyplina akademicka, lecz także jako droga mądrości prowadząca do jedności z Trójcą Świętą. Głównym celem publikacji jest przezwyciężenie rozdźwięku między teorią metod teologicznych a ich praktycznym zastosowaniem. W odpowiedzi na dominację opracowań czysto teoretycznych lub technicznych podręczników metodyki książka proponuje integralne ujęcie metod jako narzędzi kształtujących zarówno proces poznawczy, jak i postawę teologa. Metoda zostaje tu przedstawiona jako „droga” poszukiwania prawdy, nierozerwalnie związana z określoną wizją poznania, wiary i doświadczenia. Publikacja zawiera prezentację siedmiu głównych metod teologicznych, które tworzą podstawowy warsztat każdego teologa. Zgodnie z nauczaniem Soboru Watykańskiego II pierwszeństwo przyznano metodom biblijnym: historyczno-gramatycznej oraz alegoryczno-egzystencjalnej. Następnie, w porządku historycznym, omówione zostały metody: dialektyczna, dogmatyczna, historyczno-genetyczna, antropologiczno-transcendentalna oraz hermeneutyczna. Każda z metod zaprezentowana jest według jednolitego schematu: geneza, podstawowe zasady, analiza klasycznego tekstu („Czytamy mistrza”) oraz wskazania dotyczące praktycznego zastosowania i ograniczeń. Książka ma charakter zarówno poznawczy, jak i formacyjny. Zaprasza czytelnika do świadomego i krytycznego posługiwania się metodami teologicznymi w badaniu Pisma Świętego, refleksji doktrynalnej oraz działalności duszpasterskiej, ukazując teologię jako dynamiczną jedność teorii i praktyki, myślenia i życia wiary.