Wiek XVI

Rozdział przedstawia XVI wiek jako okres głębokich przemian politycznych, kulturowych, filozoficznych i religijnych, które zasadniczo zmieniły warunki uprawiania teologii. Renesans i humanizm przyniosły nowy stosunek do źródeł, języka i dziedzictwa starożytnego, natomiast reformacja zakwestionowała dotychczasowy model jedności zachodniego chrześcijaństwa. W odpowiedzi na wystąpienie reformatorów rozwinęła się katolicka reforma, której ważnym momentem był Sobór Trydencki i związana z nim konsolidacja doktrynalna oraz instytucjonalna Kościoła. Spory o Pismo Święte, Tradycję, sakramenty, usprawiedliwienie i naturę Kościoła doprowadziły do rozwoju teologii kontrowersyjnej i nowego typu apologetyki. Rozdział rekonstruuje zatem środowisko intelektualne, w którym działali polscy apologeci XVI wieku.