Kasata Towarzystwa Jezusowego – 1773 rok. Zagadnienia wybrane
Mots-clés :
kasaty zakonów, Jezuici, XVIII wiek, kasata Towarzystwa JezusowegoRésumé
Kasata Towarzystwa Jezusowego, ogłoszona przez papieża Klemensa XIV w 1773 roku, stanowi jedno z najważniejszych wydarzeń w dziejach Kościoła katolickiego epoki nowożytnej. Publikacja podejmuje wieloaspektową analizę przyczyn, przebiegu i następstw zniesienia zakonu jezuitów w kontekście przemian politycznych, ideowych i społecznych XVIII wieku. Szczególną uwagę poświęcono roli monarchii europejskich oraz środowisk oświeceniowych w kształtowaniu atmosfery sprzyjającej kasacie, a także znaczeniu procesu Gabriela Malagridy SJ jako elementu antyjezuickiej propagandy. W opracowaniu omówiono konsekwencje ekonomiczne i instytucjonalne likwidacji zakonu, w tym kwestie przejęcia majątku pojezuickiego przez Komisję Edukacji Narodowej, a także recepcję tych wydarzeń w życiu parafialnym. Analiza obejmuje również losy jezuitów na ziemiach polskich po wygnaniu z Imperium Rosyjskiego w 1820 roku. Przedstawione studia ukazują trwały wpływ kasaty na funkcjonowanie Kościoła, rozwój szkolnictwa oraz dziedzictwo kulturowe dawnej Rzeczypospolitej.
