(Nie)pewność w dyskursie o wolności. Czy mogę i chcę decydować o sobie?

Rozdział podejmuje problem relacji między wolnością a niepewnością, ujmując wolność jako podstawowe pragnienie człowieka szukającego sensu życia i dążącego do samostanowienia. Punktem wyjścia analizy jest rozróżnienie Isaiaha Berlina na wolność negatywną, rozumianą jako wolność od zewnętrznej ingerencji, oraz wolność pozytywną, odnoszącą się do zdolności kierowania własnym życiem i urzeczywistniania autentycznego „Ja”. Koncepcje te zostają zestawione z refleksją Ericha Fromma nad mechanizmami ucieczki od wolności: autorytarną zależnością, destrukcyjnością i konformizmem. Wolność okazuje się źródłem samotności, odpowiedzialności, ryzyka błędu oraz niepewności dotyczącej konsekwencji podejmowanych decyzji. Kolejną perspektywę wyznacza myśl Sørena Kierkegaarda, zwłaszcza jego koncepcja estetycznego, etycznego i religijnego stadium egzystencji. W tym ujęciu niepewność i lęk nie są przypadkowymi ograniczeniami wolności, lecz warunkami autentycznego wyboru, samopoznania i wiary. Najpełniej napięcie między wolnością a niepewnością ujawnia się w religijnym „skoku wiary”, w którym człowiek podejmuje fundamentalną decyzję bez gwarancji jej słuszności. W zakończeniu rozważania zostają odniesione do myśli Jana Pawła II, zgodnie z którą wolność jest zarówno darem, jak i zadaniem wymagającym nieustannego zmagania. Rezygnacja z wolności może chwilowo ograniczyć lęk i ciężar odpowiedzialności, lecz prowadzi do utraty podmiotowości, podczas gdy akceptacja nieusuwalnej niepewności umożliwia świadome kształtowanie własnego życia.