Sądowy i pozasądowy proces karny

Rozdział ks. Marcina Wolczki przedstawia zarys sądowego i pozasądowego (administracyjnego) procesu karnego w Kościele, ze szczególnym uwzględnieniem przestępstw przeciw VI przykazaniu Dekalogu popełnionych przez duchownych wobec małoletnich. Autor wychodzi od wskazania celów procesu karnego, jakimi są przywrócenie naruszonej sprawiedliwości, poprawa sprawcy, naprawienie zgorszenia oraz zapewnienie oskarżonemu prawa do obrony i sprawiedliwego wyroku, a następnie omawia znaczenie reformy kan. 1341 KPK dokonanej przez papieża Franciszka, która uczyniła proces karny zwyczajnym, a nie wyjątkowym środkiem reakcji na przestępstwo. Opisany zostaje przebieg postępowania od zakończenia dochodzenia wstępnego, przez decyzję ordynariusza co do istnienia podstaw do procesu i wyboru formy (sądowej lub administracyjnej), aż po rolę Dykasterii Nauki Wiary w sprawach zastrzeżonych, w których to ona decyduje o wszczęciu procesu i jego rodzaju po otrzymaniu akt wraz z votum ordynariusza. Rozdział odwołuje się do norm dotyczących najcięższych przestępstw zawartych w motu proprio „Sacramentorum sanctitatis tutela” oraz do kanonów 1717, 1720 i 1721 KPK, ukazując praktyczne kryteria wyboru trybu postępowania i podkreślając konieczność zachowania równowagi między troską o dobro wspólnoty a ochroną praw oskarżonego.